Archive for : Ноябрь, 2017

Кітапханада қонақта

Қазақстан халқы осымен бесінші рет Тұңғыш Президент Күні мерекесін атап өтті. Осы мереке қарсаңында көптеген іс-шаралар атқарылатыны әмбеге аян.

29 қараша күні №8 кітапхана қызметкерлері біздің тәрбиеленушілдерді қонаққа шақырды. Білім құтханасының қызметкерлері балаларға арнап  «Менің Президентім — Менің елім» атты қызықты іс-шара ұсынды. Балғындар викториналық сауалдарға белсене жауап беріп, сөзжұмбақтарды шешті, сонымен қатар Нұрсұлтан Назарбаев туралы фильм тамашалады.

Қазақстан Республикасы Тұңғыш Президент Күні мерекесі – Елбасының,  Ұлт көшбасшысының тәуелсіз мемлекетімізді өркендету жолында атқарған жұмысы мен еңбегін ерекше атап өтуге арналған атаулы күн. Мұны біздің балаларымыз білуі тиіс.

«Қатігездік пен зорлық-зомбылықсыз балалық шақ» пікірталас алаңын өткізу туралы есеп

Ересектердің балалар өмірін қатігездіктен ада, зорлық-зомбылықтан аман сақтау жолындағы әрбір шынайы қадамы өскелең ұрпақ өмірін өркендетеді.

Қазіргі таңда балаларға қарсы жасалатын жауыздық пен зорлық-зомбылық мәселесін шешу — дүниежүзінің барлық еліндегі басым бағыттардың бірі.

Біріккен Ұлттар Ұйымының жаппай қол қойылған халықаралық құжаттарының бірі-  балалар құқығын қорғау жөніндегі Конвенция болып табылады. Бұл құжат ұйымға мүше мемлекеттерге «балаларды қатігездік қарым-қатынастан арашалауға, атап айтқанда, бірде-бір бала ешбір азаптауға немесе адамгершілікке жатпайтын басқа тасбауырлыққа түсуге, адамның арын қорлайтын кезкелген әрекетке, я болмаса жазаға тартылудан қорғалуы жөнінде міндет артады. Ол бала құқығын қиянат жасаудың кез келген түрінен — физикалық немесе психикалық ықпалдан, қорлау мен теріс пиғылда пайдаланудан, қамқорлықтың болмауы және сәбиге салғырт қарау секілді заң бұзушылықтардан қорғайды.

«Павлодар қаласының отбасы үлгісіндегі Балалар ауылында » балалар мен ересектердің өзара қызметі негізінде атқарылған «Қатігездік пен зорлық-зомбылықсыз балалық шақ» акциясы өткізілді. Осыған орай «Қатігездік пен зорлық-зомбылықсыз балалық шақ» пікірлесу алаңы ұйымдастырылды.

Іс-шараның мақсаты — балалардың өз бойларында ізгілік, мейірімділік қасиеттерін тәрбиелеу, оларды жақсылық жасауға құлшындыру. Олар мына сұрақтар төңірегінде ой бөлісті: «Қатігездік деген не?»,«Адамға қатігездіктен құтылуға қалай көмектесуге болады?», «Зорлық-зомбылық деген не?», «Өз құрбыларыңа қандай қауіпсіздік ережелерін ұсына аласыздар?»  және т.б.  Тәрбиеленушілер «Чучело»к/ф үзінділер көріп, балалардың іс-ірекетін талқылады.

Шараның соңында балғындар жүрекше пішіндес қағазға қатігездік пен зорлықтан қалай сақтануға болатыны жайлы өздеріне және бір-біріне, барлық адамдарға арнап кеңестер (тілектер) жазып, оны ізгілік ағашына орналастырды. Сонымен қатар, 7-8 сынып оқушылары «Біз біргеміз» тақырыбында флэш-мобөткізіп, осы арқылы балаларға қатігездік таныту мәселесіне қоғамның назарын аудартуды көздеді.

«Балалар құқығы – адамдар құқығы» сенім телефоны 111

«Балаға мейірімді Қазақстан!» Халықаралық конференциясы аясында  Ұлттық 111 сенім телефонының жұмыс істеуі туралы, оның  танымалдығын арттыру мақсатында,  «Павлодар қаласының отбасы үлгісіндегі балалар ауылы» КММ балалары мен жастары үшін, 2017 жылдың 24 қараша күні «Жалпықазақстандық «Сенім 111» сабағы өткізілді.

Аталған іс-шара «Балалар құқығы – адамдар құқығы» акциясына  орайластыра ұйымдастырылды. Мұндағы негізгі мақсат – балалар мен жасөспірімдердің арасында сенім телефонына,  шұғыл кеңес беру қызметіне, психологиялық және заңдық көмек көрсетуге қатысты сенім деңгейлерін арттыру. Сабақ сынып сағаты формасында психологиялық жаттығулар мен тренинг элементтерін қолдана отырып өткізілді.

«Ассоциациялар» жаттығуы  психологиялық ауыртпалықты жоюға,  ойлау процестерін жандандыруға,  балалардың көңіл-күй қалыбын жақсартуға бағытталды.  Балалар жаттығу барасында «Сенім» сөзіне баламалар табуға белсенді қатысып, сөздің мәнін — құпия, махаббат, түсіністік, сыйластық және т. б. алмастыруға болады деп атады.

«Иә, Жоқ, білмеймін» жаттығуы сабақ тақырыбын тереңдете түсуге көмектесті. Балалар сенім телефоны туралы білім үйреніп, «Бала құқықтары жөніндегі уәкіл» және «ҚР бала құқықтары жөніндегі уәкілдік институты» сияқты ұғымдар жайлы түсінік алды.

«Жалпықазақстандық сабақ «Сенім 111»» таныстырылымын пайдалана отырып, балаларға сенім телефонының құрылу тарихы, жұмыс принциптері туралы мәлімет берілді. 111 сенім телефоны  жұмыс қызметінің үш негізгі принціпі ­ -құпиялылық, қолжетімділік, ақысыз қызмет.

Тәрбиеленушілер тәрбиешілермен бірге шынайы өмірде көмекке жүгінуге мәжбүр ететін жағдайларды талқылады. «Сенім шырағы» жаттығуын орындай отырып, балалар практикалық тәжірибе алды. Сенім білдіруге қатысты  қайта ойтолғау, басқа адамдармен сенімді қарым-қатынас жасау деңгейін күшейту, сенім деңгейін арттыру арқылы олар өздерін-өзі тануға мүмкіндік алды. Ал одан әрі қарайғы жаттығу талқылаулары балаларға қауіпсіз жағдайда қоршаған ортаға сенім білдіру қаншалықты оңай тақырыбына ойысты. Осы мәселеде алынған тәжірибе көріністері оларға үлкен өмірлік сабақ болғаны анық.

Сабақ өткізу үшін арнайы ақпараттық стенд әзірленіп, мұнда мынадай мәліметтер қамтылды:

— Қазақстан Республикасындағы бала құқықтары жөніндегі Уәкілдің логотипі;

— Бала құқықтары жөніндегі Уәкіл туралы ақпарат.

— Бала құқықтары жөніндегі Уәкілдің электрондық мекенжайы;

— Сенім телефоны 111 логотипі;

— Танымал тұлғалардың Сенім телефонымен түскен фотосуреттері және логотипі.

Сабақ соңында қатысушыларға міндетті түрде жүгінуді талап ететін өмірлік жағдайларға қатысты жадынамалар, сайттар, ақпарат алуға болатын телефон туралы дереккөздері берілді.

 

 

 

Сабақты психолог Е. Н. Ковалевская мен С. Т.  тәрбиеші Шарапитова жүргізді.

 

Педагог-психолог Ковалевская Е. Н.

«Балалар құқығы – адамдар құқығы» атты дөңгелек үстел

 

Халықаралық балалар күніне орай 2017 жылғы 23 қарашада «Бала құқығы – адам құқығы» атты республикалық онкүндік аясында балалар ауылында дөңгелек үстел өткізілді. Іс-шараның мақсаты — құқықтық мәдениетті арттыру, 1989 жылы 20 қарашада БҰҰ-да қабылданған балалар құқығы туралы Конвенцияның негізгі Ережелері туралы тәрбиеленушілердің білім деңгейін көтеру. Дөңгелек үстелге ҚР БП ҚСжАЕК Павлодар облысы бойынша құқықтық статистиканы қалыптастыру бөлімінің прокуроры  Ерғабылов Дархан Қуатұлы, статист Тусупова Гүлнұр Ермекқызы, «Салауатты өмір салтын қолдау» ЖШС-ның білім беру бағдарламалары бойынша маманы Тұрарова Анара Қасымқызы, Павлодар облыстық наркологиялық диспансерінің  медициналық психологы Небельцова Анна Александровна қатысты. Оның ішінде дөңгелек үстелге балалар ауылының тәрбиеленушілері 9-11 сынып оқушылары, колледж шәкірттері де жұмылдырылды.

Дөңгелек үстел басында ең өзекті мәселелер: бала құқықтары туралы, жастар арасында салауатты өмір салтын насихаттау, өзін-өзі ұстауы, егер жасөспірім қиын жағдайға тап болса тақырыптары мен бала құқықтары туралы Конвенцияның негізгі мәселелері талқыланды. «Адам құқығы әрбір адам үшін және жалпы ел үшін маңызды. Алайда, адам құқығы мен бостандығы қамқорлықты қажет етеді. Бала жастан өз құқықтарын пайдалана отырып, өзге адамның құқығына қол сұқпауға, заңды шеңберден шықпауды үйрену керек» — дейді басшының тәрбие жұмысы жөніндегі орынбасары Мажитова Айгерім Дюсембайқызы. Әлеуметтік педагог Костюченко Алина Вячеславовна бала құқықтары туралы Конвенциямен таныстырды. Дүниежүзі балаларының құқықтары тең екендігі жайлы құжаттың негізгі бағыттарын атап өтті. Дөңгелек үстел барысында қатысушыларға буклеттер мен ақпараттық сипаттағы  «Балалар құқығы – адамдар құқығы» тақырыбындағы жаднамалар таратылды.

ҚР БП ҚСжАЕК Павлодар облысы бойынша құқықтық статистиканы қалыптастыру бөлімінің өкілдері Ерғабылов Д.Қ. және статист Тусупова Г.Е.  балаларды Қазақстан Азаматтарына арналған «Qamqor» ақпараттық жүйесімен таныстырып,  Қазақстан қалалары картасында қылмыс жасалған орындар көрініс тапқан «Қылмыс Картасын» назарларына көрсетті. Оның ерекшелігі мынада: қылмыс жасау фактісі тіркеліп, деректер базасына енгізіліген соң,  автоматты түрде 2-3 минут ішінде географиялық картада бейнеленеді. Кез-келген адам Ақпараттық сервис порталына кіріп, облыс орталықтарында орын алған  қылмыс деректерін, оқиға болған үйлер мен көшелерді білу мүмкіндігіне ие. Әркім өз бетінше өз ауданының қауіпті жерлерін анықтап, тіпті қай тәулік уақытында болғанын біле алады. Аталған жүйеде, сондай-ақ, тіркелген қылмыс қай оқу орындарында болды, оны жасаған азамат туралы толық ақпарат (деректер, тұрғылықты жері, фото) беріледі. Әр баланың өмірі, оның өз қолында. Бұл адамдар көп жиналатын бұзақы орындардан аулақ жүруге тырысу, күдікті кісілермен қарым-қатынасқа түсуден сақ болу, қырағылық таныту үшін қажет. Прокурор кәмелетке толмағандар арасындағы қылмыстар бойынша статистиканы келтірді.

«Салауатты өмір салтын қолдау» орталығының маманы Тұрарова А. К. адам ағзасына зиянды заттардың, залалды әсерлері туралы, олардың адамның   дамуына кері әсері жайлы бейнеролик  ұсынып, сол арқылы, балалардың салауатты өмір салтын ұстануға  шақырды. Павлодар облыстық наркологиялық диспансерінің медициналық психологы А. Небельцова наркологиялық тәуелділіктің бастапқы диагностикасы мүмкіндігі мен білім беру мекемелеріндегі тәуелділікке ұшырағандарға қатысты мәлімет берді.

Дөңгелек үстелге барлық қатысушылар белсенді түрде қатысты, сұрақтар қойды және оларға түсіндірме жауаптар берілді.  «Балалар өз құқықтары мен міндеттерін, заңдарды неғұрлым жақсы білсе, соғұрлым өмірдегі жолдары жақсы болады  және қазіргі заманғы күрделі қоғамдық қатынастар ортасында өздерін сенімді ұстай біледі» –  «Балалар құқығы – адамдар құқығы» дөңгелек үстелінің қорытынды ой түйіні осындай болды. Өйткені, біздің жеке құқықтарымыз бұзылмауы үшін, біз басқа адамдардың құқықтарына нұқсан келтірмеуіміз тиіс. Өзіңді құрмет тұтқанын қаласаң, өзгелердің құқығын құрметтей біл.

 

 

«Павлодар қаласының

отбасы үлгісіндегі балалар ауылы» КММ

 

Плакаттар мен эсселер байқауы

Қазақстан – зайырлы, құқықтық мемлекет. Қазіргі таңда елімізде баланың құқықтарын қорғау, оның өмірін, денсаулығы мен қадір-қасиетін қорғау туралы көп айтылады. Өкінішке орай, бұл балаларға қатысты құқықтық мәдениеттің, құқықтық тәжірибенің өзгеруіне әсері аз болып тұр. Атап айтқанда, ересектердің балалар құқықтарын бұзуы, құқықтық нормаларын сақтамауы –түбінде балдырғандардың балалар үйіне түсуіне әкелетін фактор екенін ұмытпау керек.

Жуықта «Павлодар қаласының отбасы үлгісіндегі балалар ауылы» ҚММ-да «Адамдар құқықтары — балалар құқығы», «Зорлық-зомбылықсыз балалық шақ» тақырыбында плакаттар мен эсселер байқауы өтті. Конкурсқа балалар үйлерінің барлығы қатысып, жеткіншектер өз жұмыстарын жұрт назарына ұсынуда шығармашылықтанытты. Жарқағаздардың мазмұны бай, бояуы қанық, реңі жарқынболды. Онда даралық қасиеттерді сақтау, медициналық көмек, білім беру және т.б. тақырыптар қамтылды. Балалар мұнымен тоқталып қалған жоқ, олар поэзиялық туындылардан үзінділер оқып, өз құқықтары, өмірі туралы әңгімеледі. Ал естияр балалардың жазған мақала, эсселері тыңдаушылардың жүрегін тебірентіп, ерекше әсер етті.

Балалардың байқауға ұсынған жұмыстарын психолог Е.Н. Ковалевская және әлеуметтік оқытушы А.В. Костюченко құраған құзыретті қазылар алқасы бағалады. Жарыстың қорытындысы бойынша бірінші орынды «Нұрқанат» үйінің оқушылары, екінші орынды «Ансар» үйі, үшінші орынды «Қуаныш» үйі иеленді. Қалғандары байқауға белсенді қатысқаны үшін сертификаттармен марапатталды.

Іс-шарадан кейін психолог Е.Н. Ковалевская қызықты қылып өткізген «Сенім телефоны 111» атты құқықтық сабақтан тәрбиеленушілерөздерінің таным  көкжиектерін кеңейтіп, білімдерін бекітті.

 

Кусаинова А.В.

«Павлодар қаласының отбасы үлгісіндегі балалар ауылы» ҚММ тәрбиешісі

«Мен және менің құқықтарым»

23.11.2017 жылы  «Аңсар» үйінде  «Мен және менің құқықтарым» атты тәрбие сағаты өтті. Тәрбие сағатына Кудайбергенова Альбина, Шукаров Тагир, Ногаев Егор, Ескалиева Каламкас және Шукаров Тамерлан қатысты. Тәрбие сағаты мақсаты: балалардың құқықтық білімдерін жетілдіру, құқықтық білім әр адамның ісі екенін ұғындыру; ой өрісін дамыту, белгілі бір пікір айтуға тұжырым жасауға үйрету, есте сақтау қабілетін жетілдіріп, сөздік қорын молайту; тәрбиеленушілердің боына құқықтық, патриоттық, адамгершілік тәрбиені сіңіру.

Сабақ тәрбиешінің кіріспе сөзімен басталды.

Қазіргі уақытта құқықтық тәрбие беру өте қажет. Ол тәрбиеленушілердің ой- өрісін кеңейтіп, ойлау қабілеттерін дамытады, өз пікірін айтуға, тұжырым жасауға үйретіп, патриоттық тәрбие береді. Әрбір адам өзінің құқықтары мен бостандықтарын қорғайтын заңдарды білуі керек. Сондай –ақ заң адамға міндеттер жүктейді. Адам басқалардың құқықтарын бұзбауы, олардың өміріне, денсаулығына, ар –намысына қол сұқпауы керек. Адам түрлі жағдайда өмір сүреді: отбасында, жұмыста, мектепте, көпшілік жерде. Адам қоғам мен мемлекет алдында міндетті: мемлекетті қорғау, салық төлеу, мемлекеттік рәміздерді құрметтеу.

«Біз неге құқылымыз ?» сұрақ –жауап ойынын ойнадық. «Бәріміз біоге!» ойыны қойылған сұрақтарға хормен жауап берді.

Сабақ барысында тәрбиеленушілерге құқықтары қарапайым түрде түсіндірілді. Сабақ тәрбиешінің қорытынды сөзімен аяқталды. Сендер сияқты қаншама адам дүниеге келуде. Осы адамдардың барлығы бір заңға бағынады. Ол –Конституция деп аталады. Әр елдің , мемлекеттің өз азаматтарына арналған Заңы –Конституциясы бар. Бұл Заңда біздің құқықтарымыз ғана емес, міндеттеріміз де қатар жазылғын. Балалар белсенділік танытып, сабақ қызықты өтті.

 

 

Жас дәурен — бұл жарқын күн, жайдары жаз, ұмытылмас демалыс!

2016 жылдың 15 маусымында «Павлодар қаласының отбасы үлгісіндегі балалар ауылы» ҚММ-нің 48 тәрбиеленушісі Баянауыл кентіндегі «Жас дәурен» жазғы сауықтыру лагерінде тынықты.

Демалыс орнына келген балдырғандарға әрқашан көңілді жүретін,  жігерлі, шаршауды білмейтін Турбало Николай Сергеевич вожатый болды. Ол біздің балаларымызды бірден күш-жігері және белсенді беделі арқылы баурап алып, демалысты сәтті ұйымдастырды.

Тәлімгерлермен қатар, балаларымызға біздің тәрбиешілер де қамқорлық жасады. Таңертеңгі уақыт көңілді жаттығумен басталып, оны жайсаң жанды жолбасшы жүргізіп отырды. Таңғы астан кейін балалар үшін тың жаңалықтар мен жаңа істерге бай толымды күн күтіп тұрды. Біздің балғындар «Шебер қолдар» үйірмесіне барып, ағашқа күйгізіп қрнек салуды  үйренді, оригами техникасымен әртүрлі қолөнер бұйымдарын жасады. Бұдан басқа, компьютерлік сыныптар да болды, онда біздің балаларымыз жақсы көретін компьютерлік ойындарын ойнады. Ересек балалар тауға, орманға серуендеді, құлпынай жинау сейіліне шықты. Сондай-ақ, оқушыларымызға Сабындыкөл көліне саяхаттар ұйымдастырылды, онда лагерьге бекітілген қоршалған құмды жағажайы бар, мұнда кішкентайларға арналған «балалар көлшігі» орналасқан.

Біздің шәкірттеріміз «Баянауыл аңыздары» байқауына белсене қатысты, онда балаларымыз «Шайтандар шатқалы» аңызынан қойылымдық үзінді көрсетіп, гран-при жеңіп алды. Хорлар сайысында балалар үйінің жеткіншектері Қайрат Нұртастың «Жаса, Қазақстан!» әнін шырқап, 3-ші орынға иә болды.

24 маусымда балалар Мәшһүр Жүсіп кесенесіне барып, облыстың тарихы туралы қызықты ақпарат алды.

Алғашқы маусымның жабылуына байланысты КВН және спорттық іс-шаралар өткізілді, онда біздің жасақ құрамасы басқа тоғыз командадан басым түсіп, бірінші орынды жеңіп алды. Белсенді қатысқаны үшін — Фелкер Кристина, Беленьянская Лена, Оразбаев Саша, Архипова Алина марапатталды. Фелькер Кристина пневматикалық қарудан ату бойынша  екінші орын иеленді. Александр Мунгалов теннистен үшінші орыннан көрінді. Ерекше атауымен көзге түскен ОҮБА командасы — «Юмар заражается» «Би алаңының шайқасында» бірінші орынды иеленді.

Спорт маусымының ашылуында біздің «360-шы команда» деп аталып 8-ші отрядымыз, «Сіз не десеңіз де, біз әрқашан алдамыз!» ұранымен 3-ші орынды иеленді.

Сүю күні болып белгіленген күн өте қызықты болып, балалар бір-біріне сүйіспеншіліктерін арнады. Ал «Керісінше күн» бәрін кері айналдырды, бұл күні қыздар ұл болып киінсе, ұлдар қыз кейпіне еніп, өмірдегі әрекеттері мен дағдыларының орынын алмастырды.

 

Сонымен бірге, «Жұлдыздар күні» де ерекше сипата өтті. Мұнда әрбір бала жұлдызды салуы, тігуі немесе жапсыруы қажет болды.

Жасақтар бұрышы байқауында – біздің отряд ең креативті жасаұ ретінде екінші жүлдеге қол жеткізді.

Станциялардағы ойын 8 станциядан тұрды, олардың әрқайсысында пойыз (отряд) тоқтап, тапсырманы алады. Біздің жеткіншектер барлық тапсырмаларды ойдағыдай орындап, 2-ші орынға ие болды.

Баянауыл ауылында «Қуыршақтар» биімен біздің оқушылар «Баянауыл Арбаты» атты облыстық іс-шараға қатысты. Ал Валерия Петрова «Каникулы» әнін орындады.

Жазғы маусымның соңында 8 отряд арасында «Жас дәурен» кубогы үшін футболдан лагерь чемпионаты өтті. Ойын қуаныш пен толқуға толы болды, жеңіске деген талпыныстары артқан біздің құрама кедергілердің бәріне қарамастан, жанкүйерлердің қызу қолдаумен күресіп, кубогты жеңіп әкетті. Жан аямай сайысқан біздің жігіттер жеңіске жетті.

Маусымның жабылуына орай, біздің отрядтың есептік «Бенефис» концерті тарту етілді. Онда балалар жазғы демалыс орнымен және жаңа достары, тамаша жазғы демалысты ұйымдастырған тәлімгерлерімен бірге «Жас дәуренмен» қоштасқан болатын.

Жаз тез арада өте шықты. Алайда демалыстың әсерлері біздің балаларымыздың есінде қалары анық. Жазда балалар өздерінің денсаулығын нығайтып, жаңа оқу жылына күш-қуат жинады.

Ермеков Нұрсағат Рахметоллаұлы, әкімші-тәлімгер Турбало Николай Сергеевичке және «Жас дәурен» лагерінің қызметкерлеріне осы тамаша жазғы демалыс күнінің әрбір күнінде балаларға көрсеткен қамқорлығы мен сүйіспеншілігі үшін алғысымды білдіргіміз келеді.

Балаларға қатысты қатігездіктің алдын алу

22 қарашада «Отбасы үлгісіндегі балалар ауылы» ҚММ-да «Қатігездік пен зорлық-зомбылықсыз балалық шақ» акциясы аясында психолог Ковалевская Елена Николаевна педагогикалық ұжымға «Балаларға қатігездік таныту және денсаулығына нұқсан келтіру» тақырыбында іс-тәжірибе семинарын өткізді.

Бала – кішкентай тұлға, енді ғана қалыптасып келе жатқан адам. Сәбидің қандай ортада, қандай жағдайда тәрбиеленіп жатқанына байланысты оның болашағы түзіледі. Жағдайдың сыртқы тұрақтылығына қарамастан, әлемде балаларға қатысты зорлық-зомбылық оқиғалары сиреген емес. Қазіргі қоғамда бұл мәселе өте маңызды. Себебі бұл кішкентай адамның құқықтарын бұзу ғана емес, оның нәзік және әлсіз психикасына орасан зор кері әсер қалдыру. Ол көбінесе, жас баланың дамуы мен қалыптасуының бұзылуына әкеліп соғады.

Көптеген бала жылма жыл ересектер тарапынан зорлық-зомбылық зардабын тартып келеді.

Бүгінгі таңда бұл мәселе неге өзекті? Балаларға қатысты зорлық-зомбылықтың себептері қандай? «Зорлық-зомбылық шеңбері» дегеніміз не?

Осы және басқа да сұрақтар біздің педагогикалық-оқытушылық құрамның алаңдаушылығын туғызуда. Балаға қатысты зорлық-зомбылық тек қана физикалық емес, сонымен бірге оған эмоционалдық зиян келтіретін іс-қимылдар немесе арсыз әрекеттер жиынтығынан тұруы мүмкін. Ең қорқынышты нәрсе – қатыгездік құрбаны болған  миллиондаған бала психикалық жарақат алса, мыңдаған балғын опат болады.

Қатыгез қарым-қатынас салдарынан қайтыс болған балаларды еске алу үшін, семинардың басында майшам жағылып, осы мәселе бойынша әңгіме аяқталғанша алаулап, ауыр жағдайды еске салып тұрды.

Тәрбиешілер балаларға қаталдық көрсету оқиғаларының алдын алу шараларын талқылады және амалын ойластырды.

Кішкентай адамның құқықтарын бұзу – ауқымы кең түсінік. Мысалы, бұған отбасындағы балаларға қатігездік жасау деректері немесе ата-аналардың өз міндеттерін орындамауы енуі мүмкін.

Жағдайдың шын мәнінде қандай екендігін білмесеңіз, тиімді алдын-алу шарасын жүргізу мүмкін емес. Жас ұрпаққа қатысты зорлық-зомбылықтың төрт түрі бар: физикалық, сексуалдық, эмоциялық, балаға немқұрайлы қарау. Аталған зорлық түрлерінің әрқайсысының өз ерекшеліктері бар болғанымен, оларды біріктіретін ортақ салдар бар. Өйткені, бала қандай зорлық-зомбылыққа ұшыраса да, нәтиже біреу – ол күшті эмоцияналдық жарақат алады. Ең дұрысы, бала өзінің ата-анасы оның қорғаны, оның қауіпсіздігіне кепіл болатын адамдар екенін сезінуі керек. Егер бала қатыгездікке ұшыраса, ол өзін-өзі ата-анасының мойнына артылған артық жүк, ауыртпалықпын деп ойлауы ықтимал. Мұндай бала әке-шешесінен тұрақтылық, тірек күтпейді, керісінше, қашан мені соққыға жығады деп қауіптеніп жүреді.

Қоғамдық пайым тұрғысынан алғанда, «балаға зиян келтірмейтіндей күш қолдану қолайлы» деп есептейтіндер бар. Егер бала жарақат алса, жан-дүниесіне зақым түссе, онда бұл қатігездік таныту болып сипатталуы тиіс. Әрине, балаға нұқсан келген соң, істелген істі қайта түзетуге кеш болады. Ата-аналардың балаларды жазалау әрекетінің зорлық-зомбылыққа ұқсас түрлеріне рұқсат бере отырып, біз балаларға зиян келтіру ықтималдығын айтарлықтай арттырамыз. Бұл жағдайда қатыгез қарым-қатынас мәселесін шешудегі ең жақсы жол — біздің физикалық жазалау мен баланың құқықтарына қатысты ұстанымымызды қайта қарастыруымыз болмақ. Ашу-ызамен жасалған эмоциялық әрекеттер физикалық зорлық-зомбылық әсері сияқты зиян келтіре алатынын есте ұстаған жөн. Ата-аналар баласын үнемі елемей, ар-намысын қорлауды, қорқытуды немесе қатаң бақылау орнатуды әдетке айналдырған сайын, өз баласының жанына ұзақ уақыт жазылмайтын жара салады.

Бұл проблемаға тап болғанда, біз рұқсат етілген жаза мен қатігез қарым-қатынас арасындағы сызық оңай жойылатынын аңғаруымыз керек. Бақытымызға  орай, «балаларға дене жазасын қолдануға бола ма» деген қоғамдық пікір өзгеріп келе жатыр. Алайда, біз қоғам ретінде бұған жол беріп тұрсақ, балаларды қудалау жалғаса береді.

Қалай болғанда да, балалардың әл-ауқаты мен денсаулығына жеткіншектердің өздері ғана жауапты емес, елдің толық азаматтары болып табылатын, біздер жауапкерміз. Өкінішке орай, бәрі мұны түсінбейді, сондықтан қатігез қарым-қатынас мәселесі өзекті болып қала бермек.

 

Психолог-ұстаз Е. Ковалевская

«Қаржы әліппесі».

Балалар үйінің тәрбиеленушілері дербес өмір сүру жолын бастаған кезде, өз қаржылық есебін дұрыс жүргізе  алмай жатады. Олар көп жағдайда ақшаны мақсатсыз, бей-берекет жұмсауы мүмкін. Сондықтан, «Қаржы әліппесі» жобасының қажеттілігі туындады. Бұл жобаның мақсаты: тәрбиеленушілердің әлеуметтік тұрмысқа тез араласып кетуін, дәулетті болуын, олардың  қаржылық сауатын көтеру және ойлаған жоспарларын іске асыруға баулуды көздейді.

Жобаның әлеуметтік әріптестері «Сбербанк России» АҚ, «Форте банк», «Хоум Кредит Банк». Біздің демеушілеріміз балаларға жан-жақты қолдау жасап, қаржылық сауаттылық жөнінде тренингтер өткізеді.

Осы әлеуметтік жоба бойынша демеушілермен, банк қызметкерлерімен кездесулер ұйымдастырылып,  тренингтер және  «Банк ісі» сабақтары жүргізілді. Мұнда    терминалдар жұмысы көрнекі түрде толықтай көрсетілді.  Жасөспірімдермен әңгіме жүргізіліп, «Қаржылық сауаттылық деген не?»,   «Өз бюджетіңді қалай жоспарлау керек?»,  «Қажеттіліктер мен тілектер»,  «Өз ақшаңды қалай сақтауға және арттыруға болады» және т.б. тақырыптарға тәрбие сағаттары,  сонымен қатар,  «Арнайы кешкі ас»,  «Тиыннан теңге құралады» сияқты акциялар өткізілді.

Әлеуметтік жоба бойынша жүргізілген жүйелі жұмыс нәтижесінде біздің балалар үйінің тәрбиеленушілері, атап айтқанда студенттер, өз табыстарын үнемдеуді әрі дұрыс жұмсауды үйренді, анағұрлым тез тілтабысқыш, жауапкершіліктен қорықпайтын болды. Өз қаржысын жоспарлай білуге, үнемшіл болуға машықтанды, өйткені, ысырапшыл болмау – өмірде өте маңызды.

Балалардың өз шығындары табыстарынан асып кетпеуін қадағалауды игеру қуантады. Ақшаны ақылмен жұмса керектігін ұғынды. «Тиыннан теңге, тамшыдан теңіз құралады» деген қанатты сөз бар. Бұл – үнемшілдікке, жинақылыққа баса көңіл бөлу керектігіне үндейтін сөз, табысқа жетудің бір бастауы.  Үнемделген қаражат өмірде қажет болатыны анық. Алдын ала жинақталған ақшаны инвестициялауға болады. Біздің тәрбиеленушілер болашақ өмірлерінде дербес қаржылық әрекеттерді жүзеге асыруда қаржылық білімі берік болады.  Оларға осы жобада игерген білімдері өз қаржыларын жоспарлау кезінде кәдеге жарайды деп сенеміз.

                                          

Тәрбиеші-ана: Дюсембенова А.Х.

«Ертегілер әлеміне саяхат»

16 қарашада кітапханада «Ертегілер әлеміне саяхат» атты интеллектуалдық ойын өткізілді.

Зерделілік ойыны бірнеше кезеңнен тұрды: іздестіру сипатындағы сұрақтар, проблемалық жағдайдан шығу, зеректік пен логикалық ойлауға қатысты тапсырмалар –  мұның барлығы сабақтың тиімді өтуіне, балалардың танымдық талғамның артуына және ойшылдық қызметіне оң ықпал етті.

Сабақтың тақырыбы мен тапсырмалары балалардың ойлау-психикалық даму деңгейлеріне сай. Ойын барысында білім беру, дамыту және тәрбие беру мақсаттары орындалды. Сабақтың әр бөлігі логикалық тұжырымға құрылған, реттілігі сақталған ойын сюжеті бір-бірімен берік байланыс тапқан.

Әуелі балларды алда болатын іс-қызмет ауанына қарай бейімдеп, назарларын аударған, жағымды  көңіл күй тудырған ойын сағатының кіріспе бөлімі болды.

Ал іс-шараның негізгі бөлімінде: бір тақырыпты қамтып, бір-бірімін тығыз байланысқан ойын, көрнекілік, әңгімелесу, тәжірибе тектес тәсілдер толықтай қолданылды.

Күнделікті бірыңғайлылықты бір сәтке болса да алмастыру – балалардың бүкіл ойын барасында назарын аудартып, жұмыс қабілетін арттыра түсті.

Балалардың іс-қызмет белсенділігін көтеріп, қысылып-қымтырылу сезімін жою мақсатында денежаттығу минуты жүргізілді.

Сабақ соңында тапсырманы сәтті орындау сараптамасы тәсілін қолдана отырып, қызметтің қорытындысы шығарылды.

Балдырғандарға мұндай ойындар ұнайды. Бұл олардың бойларына құлшыныс сыйлап, іс-қызметке деген қызығушылық тудырады.

Қорытындысында ойынның нәтижесі шығарылып, балаларға тәтті сыйлықтар берілді.

Нашар көретіндерге арналған нұсқа
Нашар көретіндерге арналған нұсқа